Home |  De vereniging |  Werkgroepen |  Publicaties |  Agenda |  Foto archief |  Beeldbank |  Nieuws |  Links |  Contact | 

Berichtgeving over Berchs-Heem

Baarhuisje volgens Heem wél monument

maandag 05 oktober 2009

Heemkundekring Berchs Heem zegt nieuwe munitie gevonden te hebben om het baarhuisje in de pastorietuin van Berghem op de gemeentelijke monumentlijst te krijgen.

Ze brengt dit dinsdag in tijdens de vergadering van de Monumentencommissie in Oss.

Timmerman Ploegmakers en metselaar Strik hebben van 1874 tot 1875 het baarhuisje in de Berghemse pastorietuin gebouwd. Heemkundekring Berchs Heem heeft rekeningen gevonden waarmee volgens haar duidelijk is, dat het huisje als monument aangewezen dient te worden.

De Monumentencommissie vergadert dinsdagavond vanaf half acht in het voormalige waterschapsgebouw aan de Raadhuislaan in Oss.

Bron: Brabants Dagblad

Berchs-Heem wil baarhuisje op monumentenlijst

maandag 28 september 2009

BERGHEM - Heemkundevereniging Berchs-Heem heeft de gemeente in een brief gevraagd om het baarhuisje in Berghem op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.

Bij nader inzien - ook gesterkt door de reacties tijdens Berghem Bruist- is de club van menig dat er toch alles aan gedaan moet worden om het oorspronkelijk stuk te behouden. "Beter iets dan niets", zegt bestuurslid Lambert van Hintum. Volgens de monumentencommissie is het huisje geen monument. Berchs-Heem vraagt in de brief om een contra-expertise van een gespecialiseerd bureau. Wie de eventuele restauratie moet gaan betalen, is onbekend.

Bron: Brabants Dagblad

Baarhuisje Berghem

Baarhuisje toch onder slopershamer

vrijdag, 25 sep 2009

BERGHEM - Het baarhuisje, waar Heemkundekring Berchs-Heem zo hard voor heeft gestreden, valt toch ten prooi aan de slopershamer. Dat bleek donderdag na overleg tussen de wethouders Hendrik Hoeksema en Jules Iding, het parochiebestuur (eigenaar van het baarhuisje) en het bestuur van de Heemkundekring. "Héél erg jammer, een gemiste kans", reageert Robert Ceelen van de Heemkundekring teleurgesteld.

Het baarhuisje

Ondanks het vinden van geldschieters om van het baarhuisje een multiculturele ruimte te maken, heeft het plan het loodje gelegd. Robert: "De gemeente en het parochiebestuur vinden de plannen niet haalbaar. Het voorstel was om het halve huisje, het deel wat aan de muur vastzit, te laten staan. Maar dat is maar zo'n 24 vierkante meter en dat is te klein, daar kun je niets mee doen. Bovendien zien de geldschieters niets in dat plan." De teleurstelling is duidelijk te horen in zijn stem. "Ja, we dachten dat er nog onderhandelingsruimte was, maar dat bleek niet zo te zijn." Waarom dan wel de helft? "Vanwege de zichtlijnen, het is de bedoeling dat je straks vanuit de Julianastraat zo de wand van Albert Heijn kunt zien." Hij vervolgt: "Volgens de monumentencommissie is het baarhuisje geen monument, maar onze mening is nog steeds dat het wel geschiedkundige waarde voor Berghem heeft. Er is al zoveel verdwenen!"

Parochietuin
Tot zijn leedwezen heeft hij ook al geconstateerd dat de parochietuin flink onder handen is genomen. "Er zijn al heel veel bomen en struiken weggehaald, het is de bedoeling dat je straks van alle kanten om de kerk heen kunt lopen. Ik hoor nu al van mensen dat ze schrikken als ze zien wat er weggehaald is. Weet je, laat ik het zo verwoorden: tot nu toe hoorde ik de nachtegaal, straks alleen nog verkeer."

Bron: kliknieuws.nl

Bèrgse heemkundigen geven dodenherdenking gezicht

maandag 04 mei 2009

BERGHEM - Ze noemen het een probeersel. Om uit te testen hoe Berghem reageren zal op de aandacht die de heemkundigen ('Niet iedereen binnen de club was vóór dit initiatief') van Berchs Heem tijdens dodenherdenking óók schenken aan de omgekomen Berghemnaar die in de Tweede Wereldoorlog als 'fout' te boek stond. "Het is ook voor ons de prangende vraag: is de tijd rijp voor een herdenking van álle doden? Dus ook van gesneuvelde jongens - in ons dorp zijn het er bij ons weten twee - die met de Duitsers meevochten aan het oostfront tegen het rode gevaar, tegen Rusland dus.
Of zoals het in de Duitse propaganda werd weggezet: tegen de Bolsjewieken. Het is ons niet te doen om stellingname te kiezen. We wensen alleen dat de bezoekers van onze expositie nog eens goed heroverwegen waarom andere mensen destijds andere keuzes maakten", legt Gerard Hoeks van Berchs Heem uit.

Het was zijn eigen neef Hendrik van ome Kil en tante Marie, geboren in november 1920 op Kattenhoek A20, die als zich een van vele duizenden Nederlandse mannen aanmeldde voor dienst aan 't oostfront. "Die jongens, veelal stammend uit grotere gezinnen met armoede, werd een grote worst voorgehouden: natuurlijk salaris, maar ook avontuur en zelfs na de oorlog 'n eigen boerderij in Oost-Europa. Het liep heel anders af. Ook Hendrik sneuvelde, net als de naar schatting zevenduizend overige Nederlandse vrijwilligers. 23 jaar oud werd hij begraven in het Russische Praskoweja", lepelt Hoeks op en voegt er aan toe dat Hendriks familie erin toestemde aandacht te schenken aan diens dood.

"Zíj raakten hier ongewild in een isolement, mochten niet eens rouwen, laat staan dat er over gesproken werd. Natuurlijk valt een en ander niet goed te praten. Anderzijds vind ik echt dat we niet te snel mogen oordelen; er is immers dat grote grijze gebied tussen fout en fout", stelt Hoeks, een van de drijvende krachten achter de expositie in de voormalige raadzaal van het oude gemeentehuis.

"We schuiven het verhaal van Hendrik er gewoon tussen en wachten af wat de reacties zullen zijn. De familie van die andere Berghemnaar, die ook met de Duitsers meevocht, was er nog niet aan toe."

Natuurlijk moet, zo stelt Hoeks nadrukkelijk, dodenherdenking door de expositie vooral ook een gezicht geven aan Bèrgse burgers en militairen die het leven lieten. "En dat zijn er meer dan de vier die op de ingemetselde gedenksteen hier buiten staan genoteerd. Tot nu toe werden tijdens de herdenking in de kerk alleen namen opgesomd; wij hebben het verhaal erbij."

Dat de twintig doden gaan leven, is direct merkbaar bij het zien van de prachtig vormgegeven platen met foto's en feiten. Zo ontdekte Hoeks dat er vier in Berghem geboren joodse mensen stierven in Auschwitz en Sobibor. En hij verhaalt over het intrieste relaas van vijf dorpsgenoten die tijdens het bombardement op Nijmegen ('door Amerikanen') het leven lieten. "In principe is de expositie te bezichtigen direct ná de kerkdienst en de herdenking hier bij het monumentje. We kunnen echter ook volgende week nog terecht in deze zaal."

Onrust over gevel van Josephschool

Sint Josephschoolzaterdag 17 januari 2009

BERGHEM - In Berghem is onrust ontstaan over mogelijke sloop van de voormalige St. Josephschool in het centrum. Dat bleek donderdagavond in de dorpsraad.

Heemkundekring Berghs-Heem en de stichting Beeldend Berghem dienden al begin december een verzoek in bij de gemeente Oss om de school te behouden door deze op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen. Om zodoende te voorkomen dat de school in de plannen van BrabantZorg met het aangrenzende verzorgingshuis De Wilberthof wordt gesloopt. De school zit al sinds enkele jaren in nieuwbouw in de Piekenhoef. Het gebouw is op dit moment in gebruik door de dagopvang van verpleeghuis Vita Nova.

Volgens Jan van de Burgt van Berghs-Heem is de voormalige meisjesschool een voorbeeld van karakteristieke vijftiger jarenarchitectuur. Heel veel Berghemse vrouwen hebben nog op deze school gezeten, die in 1884 door de Zusters van Liefde is gesticht. In 1971 werd de school gemengd.

Van de Burgt stelt dat Berghem al zo weinig historische gebouwen heeft. Als de school in zijn geheel wordt afgebroken, verdwijnt volgens hem de eigen identiteit van het historisch verbonden karakter van de kerk met de school en het klooster. In de gevel zit volgens hem nog een muurreliëf van een St. Joseph met kind.

Wethouder Jules Iding zegt dat de school in ieder geval niet op de gemeentelijke monumentenlijst wordt geplaatst. Daarvoor is de monumentale kwaliteit te gering. Niet te vergelijken met monumenten, zoals de gevel van de Mariaschool aan de Torenstraat en de mavo Sint Jan. De gevel heeft volgens hem wel een emotionele waarde voor de Berghemse generatie die op de school heeft gezeten en nu nog leeft. Daarom wordt op dit moment met BrabantZorg onderzocht of de gevel behouden kan blijven. "Maar dat gebeurt dus niet blind, ten koste van alles."

Carool Meijs van BrabantZorg zegt dat de schoolgevel sowieso al een flink deel van zijn uitstraling verliest, als er straks in de plannen voor de Wilberthof horeca in komt. "Dan moeten er grote deuren in en veel zwaardere kozijnen in verband met de isolatie-eisen voor horeca. De gevel is qua geluid zo lek als een mandje, zodat wij voor nieuwbouw kiezen."

Iding belooft over enkele maanden duidelijkheid te geven.

Molen wordt weer monument 

28 mei 2008 - OSS - Stellingkorenmolen 'De Anna' in Berghem wordt na 38 jaar weer op de onumentenlijst geplaatst.

Dat heeft het college van B&W van de gemeente Oss vorige week besloten. De molen aan de Halve Morgenstraat werd in 1970 van die lijst geschrapt nadat een fel uitslaande brand het houtwerk volledig had verwoest. Alleen de romp bleef bewaard. "De Anna stond enige tijd geleden al op de groslijst, maar we hadden geen haast. Er waren een aantal panden die in aanmerking kwamen om op de monumentenlijst geplaatst te worden. En daar hebben we prioriteit aan gegeven. In de loop van dit jaar zou De Anna dan alsnog aan de orde zijn gekomen. Maar door voortdurend aandringen vanuit Berghem, met name door heemkundekring ‘Berchs-Heem', de dorpsraad en een aantal bewoners, werd besloten de molen wat eerder op de monumentenlijst te plaatsen", aldus Paul Spanjaard, historicus en beleidsmedewerker Cultuur van de gemeente Oss. Zeker vanuit cultuurhistorisch perspectief bekeken is deze plek waardevol. "De romp van De Anna is nog steeds zichtbaar. Het is altijd een bijzondere plek geweest in Berghem. De molen is van belang geweest voor het dorp. Voor de molenaar en de bewoners die rondom de molen woonden. Dat stukje verleden, die nijverheid van toen is nog steeds waarneembaar. De vroegere agrarische manier van werken, de verwerking van graan, enzovoort..." In de jaren negentig waren er plannen De Anna in zijn oude glorie te herstellen. Die plannen zijn echter nooit verwezenlijkt. Diverse inwoners van Berghem hopen nog steeds de wieken van De Anna ooit weer te zullen zien draaien, waardoor een fraai stukje historie zou herleven. Misschien biedt herplaatsing op de monumentenlijst nieuwe kansen. DOOR RIANNE VAN DALEN (De Sleutel)

Berghemse molen toch beschermd

Woensdag 21 mei 2008 - BERGHEM - De romp van molen De Anna kan niet meer ten prooi vallen aan de slopershamer. Tot opluchting van voorzitter Thijs van Kessel van stichting De Berghemse molen hebben B. en W. van Oss besloten de molen op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.

Sinds 1995 zijn er diverse pogingen ondernomen om de ronde stenen stellingkorenmolen aan de Halvemorgenstraat in Berghem voor verder verval te behoeden.

De uit 1875 daterende molen De Anna stond tot 1970 op de lijst van rijksmonumenten. In juni dat jaar echter werd een groot deel van de molen verwoest door een brand, waarna De Anna van de lijst werd afgevoerd. Sindsdien staat enkel nog de romp van de stellingkorenmolen overeind.

B. en W. van Oss besloten jongstleden oktober nog een verzoek om de molen op de gemeentelijke lijst van monumenten te zetten niet te honoreren. "Dat verzoek was alleen door heemkundevereniging Berchs Heem ingediend", vertelt Van Kessel die namens VDG in de gemeenteraad van Oss zit. "Dit keer was het een gezamenlijke actie van de heemkundevereniging, stichting De Berghemse molen en de dorpsraad Berghem. Blijkbaar hebben we het college kunnen overtuigen dat de wens om de molen te behouden breed gedragen wordt door de gemeenschap van Berghem."